Je weet pas wat je nodig hebt, als je weet wat je al hebt, zei Cormac Russel, één van de grondleggers van de ABCD (Asset Based Community Development) manier van kijken. Ik zeg bewust even geen methode, want het is vooral een manier van kijken. Je weet pas wat je nodig hebt, als je weet wat je al al hebt.
Mijn vrouw appte gisteren: kan je nog even in de voorraadkast kijken of er nog rijst is. Dan weet ik of ik nog rijst moet halen. Weten wat je hebt, bepaald wat je nodig hebt. Dat is hoe we onze boodschappen doen, maar het zou goed zijn om dit ook toe te passen in buurtwerk en onze benadering bij mensen.
Want we kijken vaak naar wat er niet is, in plaats van wat er wel is. Zo wordt je online, op social media of als je tv kijkt aangepraat dat je iets mist, waardoor je het product gaat kopen. Maar ook in buurten en wijken zijn professionals en inwoners sneller geneigd te kijken naar wat er ontbreekt dan naar wat er al aanwezig is.
Er moet meer bewogen worden
Er is een gebrek aan beweging, mensen worden ongezond. Het is een veelgehoord statement. Bovendien is het leven veel op onszelf gericht waardoor de kracht van de buurt om elkaar te helpen, te ondersteunen steeds verder lijkt te verdwijnen. Elk uur sterven wereldwijd 100 mensen aan de gevolgen van eenzaamheid. Dat schrijft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in een nieuw rapport.
Met de bril van Asset Based Community Development draai je dat om. Niet iets AAN of VOOR de mensen doen, maar vooral MET en DOOR.
De afgelopen tijd heb ik daarin veel naar voren geluisterd bij organisaties, vrijwilligers, bewoners, beweegprofessionals en beleidsmakers. Er is een mooie gezamenlijke publicatie gemaakt, waar anderen aan hebben bijgedragen. Vanuit dat document is er een Learning Community gestart, waar organisaties en bewoners zijn aangesloten om meer vanuit ABCD in de sport en beweegwereld te gaan werken. Er gebeurt daarin al een hoop, soms heel bewust, soms nog niet.
Onbewust ermee bezig
Zelf wist ik niet dat ik in onbewust met deze principes aan de slag was. Ik startte zo’n tien jaar geleden vanuit passie en compassie een voetbal groepje met jongeren van de straat. Door elke week te luisteren, aandacht te geven en lekker te bewegen ontstond een eerste beweeggroep. Vanuit die principes ontstond een wandelgroep, boskgroep, bmx groep en is stichting Groningen Beweegt geboren. Een stichting die inmiddels in twee grote wijken en een dorpsgemeenschap dagelijks beweeggroepen begeleidt.
Wat we ontdekten is dat niet de ideeën die we zelf startten succesvol bleken op de lange termijn, maar de initiatieven vanuit de inwoners zelf. Zo kwam Cor van 60 op een dag bij ons met de vraag of er ook een tennis groep was. Zoals een goede buurtwerker betaamd gingen we eerst op zoek naar de bestaande assets in de wijk. Maar er bleek nog geen tennis groep te zijn voor ouderen die nog nooit getennist hadden. En zo ontstond in samenwerking met de lokale tennisvereniging en een tennis trainer de eerste tennis groep Old Stars, waarbij het kopje soep na afloop in het buurtcentrum voor velen het belangrijkste.moment van de week was.
Vier fasen tot eigenaarschap in de buurt
0. Iemand komt met een idee. Dat luister je tevoorschijn en je gaat samen brainstormen om te bedenken wat er voor het idee nodig is. Vaak accommodatie, mensen, een begeleider, materialen en een goed tijdtip.
1. In onze ervaring is degene die het idee heeft niet altijd degene die het groepje zelf kan begeleiden, omdat er kennis en kunde nodig is van sport en bewegen. Maar we zeggen altijd aan het begin: Bedenk wie in de groep dit kan gaan overnemen. Dus ik doe, jij kijkt
2. Om die beweging van eigenaarschap te creëren moedigen we aan dat het beweegmoment al snel wordt geholpen met taken, klaarzetten van materialen, welkom heten van mensen, appgroep beheren etc. Vaak lag de hoofdverantwoordelijkheid nog bij ons vanuit de stichting
3. De volgende fase is zowel voor initiatiefnemer uit de buurt, of de professional het spannendste. Je moet het hoekje om, en officieel het eigenaarschap bij de inwoners en de groep neerleggen maar nog niet meteen vertrekken..dat laatste gebeurt vaak welm.na een pilot van een half jaar, of wanneer financiering of subsidies stoppen (veel te vroeg of te laat), wordt gezegd: nu kunnen jullie het zelf. Wij hebben ontdekt dat het essentieel is om een periode samen op te lopen en actief te blijven ondersteunen en helpen maar het initiatief bij de groep te laten en hen te laten bepalen hoe jouw hulp eruit ziet.
4. De laatste fase is dat ze ontdekken dat ze zelf in staat zijn de groep bij elkaar te houden en janer is dan af en toe stront aan de knikker en dan kijken ze jou als professional of subsidieverstrekker aan dat je het voor hen moet oplossen. Trap dan niet in de valkuil dat je het wel even fixt voor ze. Er is veel zelf oplossend vermogen die je mag aanspreken en vaak worden ze daar ook trots van.
ABCD Communtity Sport Training
Dit model lijkt goed te werken! We zijn nu mede door hulp van de Beweegalliantie: buurtsportcoaches, vitaliteitsmakelaars, buurtportwerkers, bewoners, beleidsmakers, trainers aan het trainen in deze manier van werken.
We ontwikkelen dit door in de Learning Community met aangesloten professionals uit heel Nederland van Noord tot Zuid van Oost tot West. En we geloven dat als we echt eigenaarschap bij de bewoners en buurten willen leggen de ABCD Communtity Sport Training een hele goede praktische manier is om dit te doen.
Visie is er wel, en in de praktijk gebeurt het ook veel. Dit geeft het raamwerk, de HOW to do it dat ook repeteerbaar is
